Bloomberg: Тимур Турлов бизнестің ауқымын кеңейту үшін облигацияларды долармен және юаньмен шығаруды жоспарлап отыр

Тимур Турлов Қазақстанның жетекші қаржы ойыншыларымен бәсекелестікті күшейтетін Freedom Holding Corp. компаниясын кеңейту аясында АҚШ доллары мен қытай юанімен борыштық құралдарды орналастыру мүмкіндігін қарастырады. 

Еліміздегі ең ірі брокерді құрған Тимур Турлов кейін жергілікті банкті, сақтандыру компанияларын және басқа да бірқатар активтерді сатып алды, оған билеттерді сату бойынша сервистер, бірегей контенті бар онлайн-кинотеатр, өнімдерді жеткізу және мобильді оператордың қызметтері кіретін экожүйені қалыптастырды. Қазір бизнесмен борыштық нарыққа кімнің шығуы керектігін шешеді – Freedom Bank немесе Freedom Holding Corp., оның акциялары Nasdaq-та сатылады, демек жаңа мәмілелерге жол ашады.

Турловтың айтуынша, банк теориялық тұрғыдан облигацияларды орналастыруы мүмкін, алайда 9% -ға жуық кірістілікпен қарыз алу «мүлдем қызық емес», себебі ол тым қымбат. АҚШ-тан шамамен $300-500 млн. сомаға инвесторлар үшін облигациялар шығару балама бола алады. Бұл туралы ол Bloomberg тілшісіне берген сұхбатында айтып берді.

«Біз онда беделімізді қалыптастыруымыз керек және біз бұл ұзақ ойын екенін түсінеміз», – деп атап өтті Турлов және компанияның сыйлықақы төлеуге дайын екенін айтты.

Шамамен $300 млрд көлеміндегі бөлшек кредиттеу мен маркетплейстердің қазақстандық нарығында бүгінде Kaspi.kz үстем, ал активтері бойынша еліміздің ірі банкі – Halyk Bank жалғыз ірі бәсекелес болып отыр. Freedom Bank екеуімен де бәсекелеседі, оның ішінде онлайн-ипотеканы іске қосу есебінен. Клиенттерді кэшбэк бағдарламалары және танымал іс-шараларға билеттер сату тартады, бұл ретте кэшбэк Астанада тіркелген ETN арқылы компанияның акцияларына байланыстырылған цифрлық монеталармен төленеді.

Бірнеше жыл қарқынды өсуден кейін холдинг клиенттерінің саны 2025 жылғы наурыздың аяғында 5 млн-нан асты. Freedom SuperApp мобильді қосымшасы негізгі қаржылық сервистерді бір платформада біріктіреді; өткен жылғы наурызда белсенді пайдаланушылар саны айына шамамен 1 млн. құрады.Бұл ретте, S&P Global Ratings 2025 жылғы маусымдағы есебінде атап өткендей, экожүйе әзірге «Қазақстанның екі жетекші қаржы экожүйесінен едәуір аз», алайда агенттік топтың негізгі еншілес құрылымдары бойынша болжамды оң деңгейге көтерді.

Алты ай мен 31 наурыз аралығында қос леверидждің деңгейі – еншілес компанияларға инвестицияларды қаржыландыру үшін негізгі компания деңгейіндегі қарыз алу деңгейі 135% -дан 167% -ға дейін өсті. Бұл арнайы жобалау компаниясының облигациялар шығару арқылы телеком-бағытты қаржыландыруды жалғастыруымен байланысты, деп атап көрсетеді S&P. Топ сондай-ақ мемлекеттік бағалы қағаздар портфелін айтарлықтай қысқартты және оларды қайта бағалаудан болатын шығынды белгіледі, бұл да 2025 жылғы 31 наурызда аяқталған қаржы жылының қорытындылары бойынша банк сегментінің шығынына әкелді.

АҚШ-та саудаланатын Freedom Holding акциялары ең төменгі резервтік талаптарды арттыруды қоса алғанда, қазақстандық билік тарапынан реттеуді қатаңдату аясында тамыз шыңынан шамамен 35% -ға төмендеді.

Тимур Турловтың айтуынша, Қазақстанда «теориялық тұрғыдан» сатуға қойылған бірнеше банк бар. Холдинг олардың біреуін теңгерімдік құнынан сәл төмен бағамен сатып алып, содан кейін Freedom Bank-пен біріктіріп, жаңа банктің клиенттік базасына, әсіресе корпоративтік сегментте қол жеткізе алар еді. Мәміленің әлеуетті нысаны активтері 2,5 трлн теңгені (шамамен $5 млрд), ал капиталы шамамен $500 млн құрайтын Freedom Bank-тың өзінен кем болмауы тиіс.

«Жақын арада біз жергілікті маркетплейсті сатып алу туралы хабарлай аламыз», – деп толықтырды холдинг CEO, әңгіме қандай компания туралы екенін ашпастан және топ e-commerce дамыту нұсқаларын қарастырып жатқанын атап өтті.

Байлығы шамамен $5,3 млрд-қа бағаланған Турлов да шетелде – серіктестіктер немесе Freedom Holding аясындағы сатып алулар арқылы өсуге бағытталған.

«Мен үшін Freedom SuperApp өнімін АҚШ нарығындағы сандық экожүйе ретінде ұсыну қызық және біз сәйкес форматтарды іздейміз», – деді ол. Компания не финтех-лицензия алуды, не жергілікті банкпен ынтымақтастықты қарастырады, себебі банктік лицензияны тікелей алу немесе жаңа қаржы институтын сатып алу реттеуші талаптармен күрделенген.

Freedom АҚШ пен БАӘ-де банктік және брокерлік өнімдерді жергілікті ойыншылармен серіктестік арқылы ілгерілетеді. Бұл ретте Түркияда брокерлік лицензия алғаннан кейін компания капиталға қойылатын талаптар шамамен $300 млн. құрайтын осы елде банкті сатып алуды қарастырады.

«Онда осы талаптарға сай келмейтін банктер өте көп», – деп атап өтті Турлов.

Бизнесмендердің мүдделері банк секторымен шектелмейді. Ол телеком-инфрақұрылым мен дата-орталықтарды дамытуға $200-300 млн инвестиция тартуды жоспарлап отыр. Nvidia инфрақұрылымы базасында $2 млрд тұратын хаб құру туралы келісімге қол қойылғаннан кейін, Тимур Турловтың айтуынша, компания бірінші кезеңде чиптерді сатып алуға $100 млн дейін жұмсай алады.

Жоба Amazon және Microsoft сияқты клиенттерге бұлтты сервистерді сататын, сондай-ақ мемлекеттік құрылымдардан бастап биржалық тетіктер арқылы қуаттарды сатып алатын жеке клиенттерге дейін көптеген тапсырыс берушілерге есептеу қуаттарын ұсынатын дата-орталықтар құруға бағытталған.

Ол үшін Турлов Қазақстан экономикалық байланыстарды нығайтып отырған Еуропа мен Қытайды байланыстыратын инфрақұрылымға инвестиция салады.

Бұдан басқа, топ Гонконгта non-deal roadshow өткізді және юаньмен номинацияланған Dim Sum облигацияларын орналастыру мүмкіндігін пысықтауда.

«Бұл жерде қызықты мүмкіндіктер пайда болуы мүмкін, себебі бұл қарыз алу үшін ең тартымды валюта екені сөзсіз», – деп түйіндеді ол.