Қазақстан мен Түркия экономикалық ынтымақтастықты күшейтуде: Freedom Holding кейсі

Қазақстан мен Түркия президенттері Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған Анкарада өткен қазақ-түрік бизнес-форумына қатысты. Кездесу барысында тараптар сауда-экономикалық ынтымақтастықты одан әрі кеңейту және өзара инвестицияларды арттыру бағытын растады.

Тоқаев Қазақстанның Орталық Азиядағы ең ірі экономика болып қала беретінін атап өтті: өткен жылдың қорытындысы бойынша елдің ЖІӨ 300 млрд доллардан асты, ал экономикалық өсім 6,5% болды. Президент сондай-ақ Қазақстанда түрік капиталы қатысатын шамамен 3,8 мың компания жұмыс істейтінін, ал екіжақты жобалар жаңа жұмыс орындарын құрып, өнеркәсіптік кооперацияны ынталандыратынын ерекше атап өтті.

Ердоған Түркия Қазақстанның экономикалық дамуын мұқият қадағалайтынын және елді түркі әлеміндегі негізгі сауда-экономикалық серіктес ретінде қарастыратынын мәлімдеді. Оның айтуынша, екі елдің басты міндеті — өзара тауар айналымын 15 млрд долларға дейін ұлғайту.

Тоқаев қазақстандық және түрік компаниялары бұл салаларда бірлескен жобаларды қазірдің өзінде іске асырып жатқанын атап өтті. Мысал ретінде ол Freedom Holding-ті келтіріп, компания Түркияда цифрлық экожүйе қалыптастырып, брокерлік бизнесті кеңейтіп жатқанын атап өтті.

Кіру нүктесі

Freedom Holding-тің Түркиядағы дамуы 2025 жылы басталды: холдинг Freedom Yatırım Menkul Değerler брокерлік компаниясын іске қосуға реттеушіден рұқсат алды. Компанияның бас директоры Тимур Турловтың айтуынша, Freedom бұл елде дамудың үлкен перспективаларын көріп отыр.

Түркия өңірдегі ең серпінді қаржы нарықтарының бірі болып қала береді. Елде дамыған қор нарығы инфрақұрылымы бар, бөлшек инвесторлардың белсенділігі жоғары және халықтың инвестициялық өнімдерге қызығушылығы артып келеді — мұнда шамамен 70 брокерлік компания жұмыс істейді. 2026 жылғы сәуірде жергілікті қор нарығының капитализациясы 509 млрд долларға жетті, ал белсенді инвестициялық шоттар саны өсуді жалғастыруда. Соңғы жылдардағы жоғары инфляция аясында акцияларға және қаржы құралдарына инвестициялар түркиялық жеке инвесторлар үшін капиталды сақтаудың маңызды тәсіліне айналды.

Бұл Freedom үшін брокерлік қызметтерге сұраныс қалыптастырады. Компания түрік клиенттеріне ішкі нарыққа да, халықаралық алаңдарға да, соның ішінде дәстүрлі түрде холдингтің күшті жағы болып саналатын америкалық биржаларға қолжетімділік ұсыну мүмкіндігіне ие болды.

Банкті сатып алу

2026 жылы Freedom стратегиясының екінші кезеңіне өтіп, Özyol Holding пен National Bank of Kuwait-тен Turkish Bank A.Ş. акцияларының 99,32%-ын сатып алатынын жариялады. Реттеушілер мақұлдағаннан кейін бұл мәміле компанияға шамамен 90 млн халқы бар елде толыққанды банктік платформаны алуға мүмкіндік береді. Turkish Bank Түркия нарығында 1982 жылдан бері жұмыс істейді және корпоративтік, коммерциялық және бөлшек банктік қызметтерді ұсынады.

Банкті сатып алу холдинг үшін стратегиялық маңызға ие. Брокерлік бизнес инвестициялық аудиторияны тартуға мүмкіндік береді, алайда банктік лицензия әлдеқайда кең мүмкіндіктер ашады: төлемдер, депозиттер, несиелеу, шағын және орта бизнесті қызметпен қамту, карталар мен есеп айырысу сервистерін интеграциялау.

Freedom үшін Түркия неліктен маңызды болып саналады

Түркия нарығы холдинг үшін бірнеше себепке байланысты тартымды. Біріншіден, бұл — цифрландыру деңгейі жоғары ірі экономика. Елде 120 млн-нан астам цифрлық банктік аккаунт тіркелген, ал мобильді банкингті халықтың шамамен 85%-ы пайдаланады — бұл әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі.

Екіншіден, Түркия Еуропа, Таяу Шығыс және Орталық Азия арасындағы аймақтық қаржы хабы болып табылады. Бұл юрисдикцияда қатысудың өзі Freedom-ға тек жергілікті клиенттерге қолжетімділік беріп қана қоймай, қызметтерді одан әрі ауқымды түрде кеңейту үшін стратегиялық алаң ұсынады.

Үшіншіден, түрік нарығы экожүйелік үлгіге жақсы сәйкес келеді. Мұнда мобильді сервистердің, цифрлық төлемдердің және онлайн қаржы өнімдерінің ену деңгейі жоғары. Компания үшін бұл Қазақстанда сыналған SuperApp моделін кеңейту мүмкіндігін білдіреді.

Экожүйені кеңейту

Freedom Holding Corp. соңғы жылдары халықаралық қатысу аясын айтарлықтай кеңейтті. Компания Қазақстан, АҚШ, Еуропа елдері, Орталық Азия, Таяу Шығыс және Кавказды қоса алғанда, 20-дан астам елде жұмыс істейді.

Түркиядан бөлек, топ Грузия, Тәжікстан, БАӘ және басқа да юрисдикцияларда жаңа бағыттарды дамытып жатыр. Холдинг сондай-ақ жаңа нарықтарда брокерлік және банк бизнесін одан әрі кеңейтуді қарастырып, lifestyle-сервистерді ауқымды түрде дамытуда. Freedom Holding NASDAQ биржасында саудаланады. Компания Russell 3000 индексіне кіреді.

2026 қаржы жылының үшінші тоқсанының қорытындысы бойынша топтың түсімі $628,6 млн-ды, таза пайдасы $76,2 млн-ды құрады. Қаржы жылының тоғыз айында түсім $1,688 млрд-қа, ал таза пайда $145,4 млн-ға жетті.

Компания сервистерінің жалпы аудиториясы 11 млн пайдаланушыдан асты. Брокерлік компаниялардың клиенттері саны 828 мыңға, ал банктік клиенттер саны 4,5 млн-ға жетті. Компанияның институционалдық инвесторлары қатарында BlackRock, Morgan Stanley және JPMorgan Chase бар.